Scheepswerven Baasrode onthult roemrijk scheepsbouwverleden

Werkplaats Van Praet-Dansaert opengesteld voor publiek

27 maart 2026

Op zaterdag 28 maart heropent Provincie Oost-Vlaanderen de werkplaats van de provinciale erfgoedsite Scheepswerven Baasrode. Sinds de sluiting in 1986 bleef deze ruimte onaangeroerd en 40 jaar voor het grote publiek verborgen. Het is de parel van de drie hectare grote industrieel-archeologische site en uniek in West-Europa. De werkplaats is een tijdscapsule waar nog alle originele machines op hun plaats staan. Het lijkt alsof de laatste werknemer net de deur achter zich dichttrok - jeansbroek nog in de locker, pet nog aan de haak.

Voor op zijn tijd

De werkplaats bestaat uit drie aaneengesloten ateliers van de werf Van Praet-Dansaert. Ze werd opgericht in de periode 1900-1910 om ijzeren schepen voor de binnenvaart te bouwen. Binnen maakten de scheepsbouwers de spanten (het skelet) en de ijzeren platen van het schip. Buiten monteerden ze de stukken op een stapel (staketsel). Deze scheepswerf was echt vooruitstrevend dankzij de introductie van elektromotoren en het lopende bandsysteem dat we vandaag nog kunnen bewonderen.

Rode loper voor bezoekers

Tot nu was vrij bezoek in de werkplaats uitgesloten: de locatie was niet veilig voor mens en erfgoed, en er was duiding nodig. Dat is nu verleden tijd: de Provincie maakte een wandelpad en plaatste infopanelen. Augmented reality (AR) brengt de machines terug tot leven.

Getuigen aan het woord

De Provincie kon nog twee van de vijf laatste werknemers opsporen. Alhoewel de arbeidsomstandigheden toen veel slechter waren dan nu, werkten beide heren hier graag. François Van Cauwenberghe kwam voor het eerst in 40 jaar terug op de werf.

“Ik was 15 jaar toen ik hier in de jaren ‘60 begon te werken. Ik was lasser en mijn nicht werkte hier op de bureau. Toen maakten ze hier nog nieuwe schepen, van nul."

François Van Cauwenberghe (78), ex-werknemer

Eén van de schepen die François hielp bouwen, de Frajac, vond de Provincie terug. Ze is nu nog in gebruik, maar dan als woonboot - een typische herbestemming voor deze vrachtschepen.

“Ik kwam hier binnen in 1980 als schoolverlater van 17 jaar. Ik leerde alles van de meestergast, die was onnavolgbaar. Ik moest alle soorten werk doen en stond aan alle machines. Die machines zijn echt onverslijtbaar. Steek er weer stroom op en ik kan zo weer beginnen werken!”

Marc Jansegers (62), ex-werknemer

Investeren in erfgoed

De oude scheepswerven van Baasrode sloten eind 1986, tijdens een moeilijke periode voor de sector. De meesterwoning, houten loods, werkplaats, droogdokken, collectie en het archief bleven sindsdien wel bewaard. Dit gebeurde dankzij de tomeloze inzet van vele vrijwilligers waaronder de vzw’s Scheepvaartmuseum Baasrode en School voor Scheepsmodelbouw, die op de site actief zijn.

Provincie Oost-Vlaanderen werd in 2018 eigenaar van Scheepswerven Baasrode en begon aan een grondige opwaardering. Ze restaureerde de gebouwen, bracht de ter plaatse gebouwde sleepspits Lauranda terug en maakte een tentoonstelling over scheepsbouw langs de Schelde. Daarnaast publiceerde de Provincie boeken, ontsloot ze het archief, sloot ze lokale en internationale samenwerkingsverbanden, en zorgde ze elk jaar voor een goed gevulde activiteitenkalender. Het bezoekersaantal groeide gestaag.

Parel aan de kroon

“Scheepswerven Baasrode is nu klaar om haar verhaal te vertellen aan het grote publiek. Een verhaal over het samenleven van mens en water, over scheepsbouw en binnenvaart, ambacht en industrie, vroeger en nu. De verborgen parel van de scheepswerven is nu een parel aan de kroon van onze erfgoedsite, en bij uitbreiding van het Scheldeland en het Unesco Geopark Schelde Delta. Met een combinatie van beproefde klassieke en vernieuwende technieken bieden we voor elk wat wils. Er zijn nog meer investeringen gepland voor deze fantastische site, maar de opening van de werkplaats is een cruciale mijlpaal in onze plannen om deze plek op de kaart te zetten. We danken ook de Europese Unie voor de financiële ondersteuning in dit project."

gedeputeerde David Coppens, bevoegd voor Erfgoed

Gratis toegang en extra animatie

Ter gelegenheid van de heropening is er op zaterdag 28 en zondag 29 maart van 10 tot 18 uur uitzonderlijk gratis toegang. Er zijn ook steamroadsters te bewonderen: wonderlijke voertuigen met hun vreemde piloten.

Na het openingsweekend gelden de reguliere openingsuren en tarieven die je op de website scheepswervenbaasrode.be vindt. Scheepswerven Baasrode is ook een prima uitstaptip voor de paasvakantie in combinatie met de vele andere toeristische troeven van Dendermonde.