Pop-upexpo brengt laatste Romeinen tot leven in Erfgoedsite Ename
Van vrijdag 13 november tot en met zondag 31 januari houdt de pop-upexpo De laatste Romeinen halt in Erfgoedsite Ename. In de expo ontdek je het verhaal van de laatste Romeinse bewoners van het fort in Oudenburg. Op donderdag 10 december is er ook de lezingenavond Van Romeinen tot Franken: een wereld in verandering.
Verhaal van drie mensen
Wie waren de laatste Romeinen in onze streken? Hoe leefden ze en wat gebeurde er toen het Romeinse Rijk langzaam zijn greep op West-Europa verloor? De expo zoekt antwoorden aan de hand van archeologisch onderzoek dat tussen 2020 en 2025 werd uitgevoerd op de laat-Romeinse grafvelden rond het fort van Oudenburg.
Centraal in de expo staan een man, een vrouw en een kind die rond het jaar 380 in en rond het fort van Oudenburg leefden. Hun persoonlijke verhalen bieden een inkijk in een periode waarover historisch relatief weinig bekend is.
"Deze periode markeert het begin van de overgang van de Romeinse naar de vroegmiddeleeuwse samenleving. De expo zet sterk in op het visuele, met artistieke tekeningen die een beeld geven van de leefwereld van de laatste Romeinen. Via grafvondsten belichten we ook hun persoonlijke ervaringen en de historische context."
curator Vince Van Thienen (UGent/Erfgoedpraktijk Van Thienen)
Via twee tablets kunnen bezoekers 3D-modellen van grafvondsten ontdekken. Een bijbehorende website biedt meer informatie over de laat-Romeinse periode en de archeologische onderzoeksmethodes. Kinderen gaan creatief aan de slag met kleurplaten, leggen een mozaïek of boetseren een Romeins beeldje.
Bijzondere aandacht voor het Scheldeland
Speciaal voor Erfgoedsite Ename krijgt de tentoonstelling een aanvulling over de laatste Romeinen in het Scheldeland. Recent archeologisch onderzoek toont aan dat het gebied tussen Kortrijk, Doornik en Gent vooral bewoond werd door Germaanse gemeenschappen. Biologisch onderzoek op menselijke resten uit Oudenburg doet vermoeden dat de laatste bewoners van het fort banden hadden met deze gemeenschappen.
De tentoonstelling maakt duidelijk dat het einde van de Romeinse tijd niet uitsluitend een verhaal van verval en ondergang was, maar ook van maatschappelijke en culturele veranderingen.
"Met deze tentoonstelling brengen we een boeiende periode uit onze geschiedenis opnieuw tot leven. Dankzij recent archeologisch onderzoek ontdekken we niet alleen hoe mensen leefden op het einde van de Romeinse tijd, maar ook hoe onze samenleving toen veranderde. De bijzondere aandacht voor het Scheldeland maakt dit verhaal bovendien extra relevant voor onze provincie. Met de expo en de lezingenavond willen we dat verleden op een toegankelijke en verrassende manier dichter bij het publiek brengen."
gedeputeerde David Coppens, bevoegd voor Erfgoed
Lezingenavond Van Romeinen tot Franken
Aansluitend bij de expo organiseert Provincie Oost-Vlaanderen op donderdag 10 december de lezingenavond 'Van Romeinen tot Franken: een wereld in verandering'. Drie deskundigen nemen het publiek mee naar de Scheldevallei tussen de vierde en de zevende eeuw. De periode waarin het Romeinse Rijk afbrokkelde, het Frankische Rijk ontstond en het christendom steeds meer voet aan de grond kreeg.
- Historicus Geert Berings gaat in zijn lezing Hak om, die boom op zoek naar de historische figuur achter Amandus. Aan de hand van bronnenonderzoek en archeologische ontdekkingen scheidt hij feiten van middeleeuwse legenden over de kerstening van de Scheldevallei.
- Professor Jeroen Wijnendaele belicht in De wereld van Clovis hoe de Frankische krijgsheer Clovis na het verdwijnen van het Romeinse gezag een uitgestrekt rijk opbouwde. Hij doorprikt daarbij hardnekkige mythes over de volksverhuizingen.
- Archeoloog Vince Van Thienen brengt in De laatste Romeinen het verhaal van drie bewoners van het laat-Romeinse Oudenburg. Recent onderzoek naar skeletten, kledij en grafgiften werpt nieuw licht op hun herkomst, identiteit en dagelijkse leven.
Na de lezingen kunnen bezoekers deelnemen aan een signeersessie en de tentoonstelling interactief ontdekken. Reserveer je ticket via www.erfgoedsiteEname.be.
David Coppens
Veerle Cherretté