Pietendriesmolen kan weer malen dankzij restauratie
Na twee jaar van hard werk is de restauratie van de historische Pietendriesmolen in Aalter afgerond. Gemeente Aalter, eigenaar van de molen, slaat nu de handen in elkaar met provinciale erfgoedsite Mola Molencentrum om de molen opnieuw te laten draaien én malen.
Op maandag 16 maart ondertekenden gedeputeerde David Coppens en burgemeester Mathias Van de Walle een samenwerkingsovereenkomst in aanwezigheid van Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts en buurtvereniging Vrienden van Pietendries.
Op zondag 26 april, Vlaamse Erfgoeddag én Molendag, kan het publiek de molen voor het eerst terug in werking bewonderen.
Oudste Oost-Vlaamse staakmolen
De Pietendriesmolen prijkt al vele honderden jaren trots in deelkern Knesselare, op de grens met Aalter-Brug en Ursel. De oudste vermelding van een windmolen op deze locatie dateert al van 1563. Daarmee is het de oudste nog bestaande staakmolen van Oost-Vlaanderen.
Grondige restauratie
De molen is al jaren buiten gebruik na zware averij op te lopen bij een storm in 2016. Om de Pietendriesmolen opnieuw te laten stralen, startte lokaal bestuur Aalter een restauratiedossier op. In 2024 gingen de werken van start en werd de 32 ton zware molenkast verwijderd. Dat was noodzakelijk om de olmen staak en andere niet-zichtbare onderdelen te inspecteren en te herstellen. Eind juni werd de gerestaureerde molenkast opnieuw op de staak geplaatst.
"De Pietendriesmolen schittert opnieuw in het mooie open landschap tussen de deelkernen Aalter-Brug, Knesselare en Ursel. Dankzij de steun van de Vlaamse overheid en Provincie Oost-Vlaanderen kunnen we samen een stukje waardevolle lokale geschiedenis nieuw leven inblazen. Dat de oudste molen van Oost-Vlaanderen in onze gemeente staat, maakt ons bijzonder fier!"
burgemeester Mathias Van de Walle
Vlaamse steun voor erfgoed
De restauratie beperkte zich niet alleen tot het technisch maalvaardig maken van de molen. Ook de wieken, trap, raamwerk, teerlingkot (voet) en molenkast werden vakkundig gerestaureerd door molenbouwer Kris Wieme en molenarchitecte Sabine Okkerse. Een ouder probleem van scheefstand werd structureel aangepakt door het volledige molengebinte te herbouwen. De olmen staak uit 1782 bleek daarbij nog steeds in uitstekende staat.
De restauratie kostte 630.000 euro. Vlaanderen maakte een erfgoedpremie vrij van 194.811 euro voor dit beschermde monument.
“Veel mensen associëren molens met Nederland, maar de allereerste houten, draaiende windmolen ter wereld stond in Vlaanderen. Ooit stonden er bij ons overal molens, maar vandaag zijn er nog maar weinig over. Gelukkig worden oude reuzen zoals de Pietendriesmolen nu in ere hersteld, en zijn er terug meer molenaars die ze draaiend houden én openstellen voor het publiek. Een mooi stukje van het verhaal van Vlaanderen dat eindelijk nieuw leven krijgt."
Ben Weyts, Vlaams minister van Onroerend Erfgoed
Samenwerking met Mola Molencentrum
Sinds 1974 is de molen in handen van het lokaal bestuur – eerst Knesselare en daarna Aalter. Het beheer van een molen vereist echter heel wat deskundigheid: over de werking van de molen zelf, de aansturing van de molenaars en het dagelijks onderhoud. Aalter sloeg daarom de handen in elkaar met provinciale erfgoedsite Mola Molencentrum om de Pietendriesmolen opnieuw regelmatig te laten draaien. Het is de beste garantie om deze molen te bewaren voor toekomstige generaties.
Symbool van duurzaam erfgoedbeheer
De molen zal nog de rest van het jaar proefdraaien om te controleren of alles in orde is. Daarna volgt een inspectie van Monumentenwacht Oost-Vlaanderen en hopelijk definitief groen licht. Ondertussen leidt Mola Molencentrum een ploeg vrijwillige molenaars op die het beheer van de molen dan kan overnemen.
De Provincie werkt ondertussen aan een Erfgoedsprokkel die zal dubbelen als bezoekersgids. Zo wordt de molen opnieuw een levend symbool van duurzaam erfgoedbeheer, ingebed in de lokale gemeenschap.
“We zien deze samenwerking met Aalter als een proefproject met het oog op de verdere ondersteuning van lokale besturen in hun zorg voor molens. Het is een van de vele taken die onze erfgoedsite Mola Molencentrum opneemt. We vieren dit jaar trouwens de 50ste verjaardag van Mola en organiseren tal van activiteiten. Een absolute aanrader voor wie zich aangetrokken voelt tot deze fantastische machines in ons landschap.”
gedeputeerde David Coppens, bevoegd voor Erfgoed
David Coppens
Nele Bogaert
Matthias Van de Walle
Herlinde Trenson