Ontdek de duinen van Heusden met nieuwe Erfgoedsprokkel van de Provincie

Provincie Oost-Vlaanderen lanceert een nieuwe Erfgoedsprokkel: een handige brochure met tekst en beeld over het erfgoed van een bepaalde plek die je thuis of ter plekke kunt lezen. Met de Zandberg (1,5 ha) en de de Kollebloem (4 ha) in Heusden (Destelbergen) staan voor het eerst landschappen centraal. Want wist je dat dit relicten zijn van duinen uit de laatste ijstijd?

“De Provincie gaf ondertussen al meer dan 30 Erfgoedsprokkels uit, maar met deze vragen we voor het eerst ook aandacht voor onze landschappen. Dat past in het provinciale beleid waarbij we, naast aandacht voor gebouwd en archeologisch erfgoed, ook de landschappen niet willen vergeten. De rivierduinen van Heusden zijn een zeer dankbaar onderwerp: veel mensen zijn zich nog niet bewust van hun verre ontstaansgeschiedenis. Volgens ons zelfs Unesco-waardig. Leer meer over je eigen omgeving: een ideaal coronaproof vrijetijdsaanbod!”

gedeputeerde An Vervliet, bevoegd voor Erfgoed

Rivierduinen

Duinen doen aan de zee denken, maar er zijn ook duinen die hun ontstaan danken aan de veranderende loop van rivieren. De meeste rivierduinen zijn aan het einde van de laatste ijstijd - zo'n 15 000 jaar geleden - ontstaan. Rivieren ondergingen toen grote seizoensgebonden schommelingen. Rivierbeddingen konden tijdens de zomer grotendeels droog vallen, waardoor het zand in de bedding kon opwaaien en verplaatsen. Direct naast de rivier was er al voldoende begroeiing om het zand vast te houden. Zo ontstonden er naast de oever rivierduinen.

Deze duinmassieven hebben op de mens steeds een grote aantrekkingskracht uitgeoefend. Ze vormden van oudsher een geprefereerd woongebied. Zo ook in Destelbergen en Heusden. Archeologische vondsten uit de steentijd, de bronstijd en Romeinse tijd wijzen hierop.

Zandberg en Kollebloem belangrijke getuigen

Terwijl in Destelbergen de oude rivierduinen al lang geleden werden afgegraven, bleven de duinen van Heusden overeind. Tot een eeuw terug bleven ze zelfs onaangeroerd. De bouwwoede van de laatste decennia zorgde er echter voor dat er vandaag slechts twee duinen publiek toegankelijk blijven: de Zandberg (hoek Zandberg-Melkwegel) en de Kollebloem (Leenstraat).

Deze duinen zijn stille getuigen van het landschap tijdens de laatste ijstijd en van de invloed die de rivier er toen op uitoefende. Ze ondersteunen de aanvraag voor de erkenning van het ruimere estuarium van de Schelde als UNESCO Global Geopark. De Vlaams-Nederlandse Scheldedelta is immers uniek: nergens anders is er een deltagebied waar de wisselwerking tussen natuurlijke processen en cultuurhistorie zo aanwezig is als hier. De Provincies Zeeland, Noord-Brabant, Antwerpen, Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen nemen het voortouw in deze aanvraag. 

Erfgoedsprokkel

Heel bevattelijk en aan de hand van mooie illustraties leidt auteur Dirk Willaert de lezer rond op beide rivierduinen. Hij legt uit hoe de duinen ontstonden en welke ontwikkeling ze kenden tot vandaag. Ook de plantenrijkdom op deze duinen komt uitgebreid aan bod.

De Erfgoedsprokkel ‘Rivierduinen Heusden’ kwam tot stand in samenwerking met de IOED Viersprong, een onderdeel van Erfgoed Viersprong.

Het boekje is gratis verkrijgbaar:

  • in het Erfgoedhuis, Sint-Antoniusplein 10, Oosterzele;
  • in de openbare bibliotheek van Destelbergen, Dendermondsesteenweg 420, Destelbergen;
  • en aan het paviljoen op de Kollebloem.

Je kan deze en andere sprokkels ook gratis downloaden in pdf-vorm op de provinciale website.

Contacteer ons
An Vervliet gedeputeerde voor Erfgoed
Martine Pieteraerens beleidsmedewerker dienst Erfgoed
An Vervliet gedeputeerde voor Erfgoed
Martine Pieteraerens beleidsmedewerker dienst Erfgoed
Over Provincie Oost-Vlaanderen

1 535 686 inwoners*, 2 982 km² en 60 gemeenten: dat is de Provincie Oost-Vlaanderen. Een regio waar het goed leven, wonen en werken is.

De Provincie heeft een eigen bestuur. De provincieraad maakt het beleid. De deputatie voert het uit. Daarvoor kunnen de gedeputeerden rekenen op de provinciegriffier en een duizendtal medewerkers. De gouverneur zit de deputatie voor en behartigt de federale en Vlaamse belangen in de provincie.

De Provincie is bevoegd voor o.a. economie, landbouw, mondiale solidariteit, wonen, erfgoed, recreatie, milieu, toerisme, onderwijs, ruimtelijke planning, stedenbouw, mobiliteit, integraal waterbeleid. In al die sectoren speelt de Provincie een rol als partner, initiatiefnemer of intermediair. Altijd strevend naar innovatie en verbetering van levenskwaliteit via de speerpunten ‘kennis werkt’ en ‘maak het mee'.

*Rijksregister 1 maart 2021



Gedeputeerde bevoegd voor communicatie: Kurt Moens



Copyright foto's: 

- geen vermelding van copyright: foto's zijn vrij te gebruiken door pers, andere gebruikers vermelden copyright Provincie Oost-Vlaanderen

- expliciete vermelding copyright bij foto: copyright moet overgenomen worden door pers en andere gebruikers

Provincie Oost-Vlaanderen
Gouvernementstraat 1
9000 Gent