Erfgoedsprokkel Bastion VIII brengt verhalen over natuur en militair erfgoed
Op dinsdag 30 juni stelde Provincie Oost-Vlaanderen haar nieuwste Erfgoedsprokkel voor: 'Veroverd door de natuur, Bastion VIII Dendermonde'. Deze gratis brochure vertelt het verhaal van het provinciaal natuureducatief centrum vanuit het historische perspectief van het militaire erfgoed. De Erfgoedsprokkel neemt je mee op een wandeling langs de relicten van holtraversen, wallen en grachten.
Geschiedenis van Dendermonde in een notendop
De geschiedenis van Dendermonde is getekend door oorlog en verwoesting. De indrukwekkende vestingwerken van de stad zijn daar de meest sprekende getuigen van. Ze waren niet enkel het toneel, maar ook de speelbal van de geschiedenis. De vestingwerken werden gebouwd en verwoest, verplaatst en vernieuwd, verlegd en vergeten. Zo ook voor deze specifieke locatie op de vestingen: Bastion VIII.
In de laatste jaren van de 20ste eeuw werden de natuurwaarden van deze plek ontdekt dankzij het vrijwilligerswerk van leerlingen en leerkrachten van de naburige school. Het betekende tegelijk de redding voor wat overbleef van dit militaire erfgoed.
Een goed decennium later, in 2014, zette Provincie Oost-Vlaanderen mee haar schouders onder de werking en werd de site verder uitgebouwd als natuureducatief centrum. Deze evolutie kende haar voorlopige bekroning met de opening van een fraai nieuw bezoekerscentrum op 3 juni van dit jaar.
“We zetten ons als provinciebestuur dagelijks in om zeer diverse plekken open te stellen voor diverse gebruikers en bezoekers. Denk maar aan onze erfgoedsites, natuureducatieve centra of recreatiedomeinen. Vaak vertellen deze plekken meer dan één verhaal. Met de Erfgoedsprokkels willen we die verhalen uit het verleden vertellen aan het publiek van vandaag.”
gedeputeerde David Coppens, bevoegd voor Erfgoed
Het erfgoedverhaal van een natuurplek
Het nieuwe bezoekerscentrum onthaalt het publiek opnieuw op de plaats waar historisch gezien het leven van het bastion en zijn bewoners zich afspeelde. Het verhaal van dat bastion en die bewoners wordt verteld door auteur Katrien Schulz. Als deskundige natuur- en milieueducatie werd ze gegrepen door de geschiedenis van deze plek. Ze verdiepte zich in de militaire geschiedenis, maar verloor ook het menselijke aspect niet uit het oog.
De Erfgoedsprokkel neemt je mee naar de middeleeuwse stadswallen, vertelt over de vestingen van de zogenaamde 'Hollandse periode', als onderdeel van de Wellington-barrière, en beschrijft de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog. Al die grote feiten lieten hun sporen na op deze plek.
Ontdek ook de verhalen van de soldaten en de eerste bewoners van de noodwoningen die na WOI werden opgetrokken op de site. Daarnaast krijgen ook de herbestemming als stortplaats en uiteraard de onvermoede natuurrijkdom hun plek in deze publicatie.
Ondersteuning van de erfgoedsector
De Provincie lanceerde de reeks Erfgoedsprokkels in 2015: ondertussen zijn er al 78 fraai geïllustreerde, makkelijk in de hand liggende publicaties voor de toerist en de lezer met interesse in erfgoed.
Een fel gesmaakte ondersteuning voor lokale erfgoedactoren. De Erfgoedsprokkel telt 16 pagina’s en is gratis te verkijgen in Bastion VIII. Je kan de publicatie ook downloaden via oost-vlaanderen.be/erfgoedsprokkels.
David Coppens
Serge Migom