Archeocentrum Velzeke pakt uit met buste Romeinse keizer Trajanus
Internationaal topstuk nooit eerder vertoond in België
Sinds 1 april is een buste van de Romeinse keizer Trajanus te bewonderen in de provinciale erfgoedsite Archeocentrum Velzeke. Het stuk maakt tijdelijk deel uit van de expo ‘OMG! Op stap met de Romeinse goden’. Een primeur, want de uitzonderlijk goed bewaarde, bronzen buste is een internationaal topstuk dat voor het eerst te zien is in België.
Het gaat om een tijdelijke bruikleen van het vermaarde August Kestner Museum in Hannover. De buste dateert vermoedelijk uit de periode 110 - 130 en werd oorspronkelijk gevonden in de Tiber in Rome. Via een aankoop kwam het stuk in 1968 terecht in de Hannoverse museumcollectie.
Succesvol militair bevelhebber
Trajanus werd geboren in 54 n.C. nabij het huidige Sevilla in Spanje en was de eerste Romeinse keizer uit de provinciale elite die niet voortkwam uit de traditionele Italische aristocratie. Hij werd aangesteld door adoptie op basis van verdienste. Als militair bevelhebber was Trajanus immers zeer succesvol. Trajanus regeerde van 98 tot 117. Dankzij de veroveringen van onder meer Dacië (Roemenië) en het Tweestromenland (Syrië en Irak), breidde hij het Romeinse rijk uit tot zijn grootste omvang.
Zorgvuldig opgebouwde beeldvorming
We kennen hem van de zuil van Trajanus in Rome die werd opgericht om de overwinning op Dacië te herdenken en ook wel eens het eerste stripverhaal wordt genoemd. Want naast zijn militaire successen was de macht van keizer Trajanus ook te danken aan de zorgvuldig opgebouwde beeldvorming rond zijn persoon. De buste die te zien is in Archeocentrum Velzeke is daarvan een krachtige exponent. Trajanus wordt afgebeeld met kalme, harmonieuze gelaatstrekken en een beheerste uitstraling. Stuk voor stuk kenmerken die verwijzen naar morele superioriteit, stabiliteit en goddelijke goedkeuring.
Bijna goddelijke status
Vermoedelijk werd dit pronkstuk gebruikt als imago: een draagbare keizerlijke beeltenis die tijdens religieuze processies of feestelijke optochten werd voortgedragen in het kader van de keizercultus. Romeinse legereenheden droegen dergelijke portretten als teken van hun verering en loyaliteit als goddelijke figuur. De buste benadrukt niet alleen de politieke macht, maar onderstreept vooral de bijna goddelijke status.
“We zijn bijzonder trots dat we dit internationaal topstuk kunnen toevoegen aan de indrukwekkende tentoonstelling 'OMG! Op stap met de Romeinse goden'. Deze bruikleen is een teken van vertrouwen in onze erfgoedsite. En ik kan je nu al een primeur verklappen. Tijdens de Open Monumentendagen op 12 en 13 september zal Trajanus centraal staan bij tal van activiteiten.”
gedeputeerde David Coppens, bevoegd voor Erfgoed
Keizer Trajanus kan je iedere dag ontdekken tijdens de tentoonstelling 'OMG! Op stap met de Romeinse goden' in Archeocentrum Velzeke. Op maandag tot en met vrijdag van 9 tot 17 uur; op zaterdag en zondag van 13 tot 18 uur.
De deuren van Archeocentrum Velzeke zijn ook geopend op Pasen (zondag 5 april) en op Paasmaandag (6 april), telkens van 9 tot 17 uur. Voor kinderen is er de 'Oh Mini Gods' doe-expo, een prima idee voor de paasvakantie.
David Coppens
Pieter De Valkenaere