28 acties moeten Vondelbeek in Dendervallei waterbestendig maken
Het actieplan voor het stroomgebied van de Vondelbeek in de Denderstreek is klaar. Het omvat 28 acties om de beekvallei en het omliggende landschap beter bestand te maken tegen overstromingen en droogte. Het Vlaams Departement Omgeving, de Vlaamse Milieumaatschappij, Provincies Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant, en de lokale partners plaatsten op woensdag 25 maart hun handtekening onder het plan waarmee ze hun krachten bundelen. De ondertekening vormt het startsein voor de uitvoering van diverse waterprojecten in en rond de Vondelbeek.
Het actieplan is het resultaat van anderhalf jaar samenwerken. Het gaat om een samenwerking van de Vlaamse overheid (Departement Omgeving en VMM), Provincies Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant, lokale besturen Dendermonde, Lebbeke, Opwijk en Buggenhout, de Regionale Landschappen Schelde-Durme en Brabantse Kouters, de polders van de Beneden Dender en Vlassenbroek.
Wateroverlast en waterkwaliteit van de Vondelbeek
De omgeving van de Vondelbeek kampt regelmatig met wateroverlast. Enkele jaren geleden zijn al gecontroleerde overstromingsgebieden aangelegd. Deze ingrepen blijken echter niet voldoende. Naast knelpunten waar zich rond de Vondelbeek en haar zijwaterlopen acute overlast kan voordoen, zijn er ook problemen met betrekking tot de waterkwaliteit. Tot op vandaag is de Vondelbeek de waterloop met de slechtste waterkwaliteit in het Denderbekken. De erosie in het opwaartse gebied en het feit dat omliggende woningen nog rechtstreeks hun afvalwater lozen in de waterloop vormen belangrijke oorzaken.
Concrete acties op het terrein
Er was dus duidelijk een nood aan een bredere samenwerking en bundeling van investeringen om het landschap en watersysteem duurzaam te versterken. Eind 2024 namen het Departement Omgeving en de provincie Oost-Vlaanderen onder de vlag T.OP Dender het initiatief om samen met de verschillende partners een breed gedragen actieplan op te maken. Het actieplan voor de Vondelbeek omvat 28 acties voor meer waterveiligheid, de versterking van het landschap en de aanpak van droogteproblemen. Een greep uit het actieplan:
- In Opwijk zijn infrastructuurprojecten gepland om water langer vast te houden of meer ruimte te geven. Zo wordt onder meer de Asbeek bij Konkelgoed opengelegd en wordt een bijkomend bufferbekken aangelegd in de Bolstraat.
- In Lebbeke moet een onthardingsproject van 5.000 m² de natuurlijke oevers langs de Langestraat herstellen.
- Bij de Gersemeers in Buggenhout zullen poelen hersteld worden zodat ze het water beter kunnen vasthouden.
- Het actieplan voorziet ook innovatieve rioleringsprojecten. Zo zal het hemelwater niet langer worden afgevoerd, maar terug in het landschap worden gebracht.
- Om de waterkwaliteit te verbeteren, zullen verschillende gemeenten de aanleg van individuele behandelingsinstallaties voor afvalwater stimuleren.
- Er zijn enkele acties om de erosie en droogteproblematiek in het stroomgebied te verminderen. De gemeenten en de Regionale Landschappen gaan in overleg met eigenaars om water in kleine grachten gecontroleerd vast te houden.
- Verder zullen de overheden zowel omwonenden als landbouwers sensibiliseren voor de acties die ze zelf kunnen ondernemen.
- Tot slot engageren de ondertekenaars van het actieplan zich ertoe om meer samen te werken over gemeente- en provinciegrenzen heen. Dat gebeurde tot op heden te weinig.
Het actieplan zal de komende jaren vorm krijgen en vormt de basis voor een duurzame en nauwe samenwerking tussen waterbeheerders, rioolbeheerders, lokale en bovenlokale overheden, inwoners en andere partners. De lokale besturen hebben heel wat van de acties vastgelegd in hun meerjarenplannen. Daarbovenop investeerde Departement Omgeving de voorbije twee jaar meer dan een miljoen euro Blue Deal-middelen om deze acties te ondersteunen. Het is de bedoeling dat in 2027 de eerste acties op het terrein te zien zijn.
"We zijn tevreden dat we met T.OP Dender meer samenwerking rond de Vondelbeek krijgen en dat over gemeente- en provinciegrenzen heen. Een brede coalitie start nu met de uitvoering van het actieplan om de water- en droogteoverlast aan te pakken en waterkwaliteit te verbeteren."
gedeputeerde Dagmar Beernaert, bevoegd voor Ruimtelijke Planning
“Het voorliggende actieplan om de waterkwaliteit en de waterveiligheid te verhogen in het Denderbekken langs de Vondelbeek vormt een bijzonder mooi voorbeeld van krachtenbundeling over bestuursniveaus heen. Waterveiligheid is een absolute prioriteit voor de Provincie Oost-Vlaanderen. Met de uitvoering van deze waterprojecten zetten we alweer een verdere stap.”
gedeputeerde Joke Schauvliege, bevoegd voor Integraal Waterbeleid
Raadpleeg het actieplan voor de Vondelbeek.
Joke Schauvliege
Dagmar Beernaert
Wim L'Ecluse